Excel-functies uitgelegd
Naslag voor de Nederlandse Excel: wat een functie doet, hoe je hem schrijft en voorbeelden die je zelf kunt aanpassen. Wil je het oefenen? Elke uitleg verwijst naar een les.
Basis
- SOMSUMMet SOM tel je getallen op, meestal een heel bereik in één keer, zoals =SOM(B2:B10).
- GEMIDDELDEAVERAGEGEMIDDELDE berekent het gemiddelde van een reeks getallen: Excel telt ze op en deelt door het aantal getallen, zoals in =GEMIDDELDE(B2:B10).
- MINMINMIN geeft het kleinste getal uit een bereik en MAX het grootste, bijvoorbeeld =MIN(B2:B20) voor de laagste prijs en =MAX(B2:B20) voor de hoogste.
- AANTALCOUNTAANTAL telt hoeveel cellen in een bereik een getal bevatten, bijvoorbeeld =AANTAL(B2:B50).
- Absolute en relatieve verwijzingen in Excel ($ en F4)Een absolute verwijzing zoals $F$1 blijft naar dezelfde cel wijzen als je een formule kopieert of doortrekt, terwijl een relatieve verwijzing zoals F1 meeschuift.
- Procenten berekenen in ExcelEen percentage bereken je in Excel met een gewone deling, zoals =B2/B10, waarna je de cel in de procentnotatie zet.
Tellen en optellen
- AANTAL.ALSCOUNTIFAANTAL.ALS telt hoeveel cellen in een bereik aan één voorwaarde voldoen, bijvoorbeeld =AANTAL.ALS(C2:C50;"Betaald") voor het aantal betaalde facturen.
- AANTALLEN.ALSCOUNTIFSAANTALLEN.ALS telt hoeveel rijen aan twee of meer voorwaarden tegelijk voldoen, bijvoorbeeld alle orders uit regio Noord die al geleverd zijn.
- SOM.ALSSUMIFSOM.ALS telt alleen de getallen op die bij een voorwaarde horen, bijvoorbeeld =SOM.ALS(A2:A50;"Noord";C2:C50) voor de omzet van regio Noord.
- SOMMEN.ALSSUMIFSSOMMEN.ALS telt getallen op uit rijen die aan twee of meer voorwaarden tegelijk voldoen, bijvoorbeeld de omzet van koffie in regio Noord of alle bedragen in één maand.
- Jokertekens in ExcelJokertekens staan in een voorwaarde voor onbekende tekst: het sterretje * staat voor nul of meer tekens, het vraagteken ? voor precies één teken en de tilde ~ maakt van een jokerteken weer een gewoon teken.
Logisch
- ALSIFDe functie ALS controleert of iets waar is en geeft dan de ene uitkomst, anders de andere, zoals =ALS(B2>=5,5;"Voldoende";"Onvoldoende").
- ALS.VOORWAARDENIFSALS.VOORWAARDEN controleert een rij voorwaarden op volgorde en geeft de uitkomst van de eerste voorwaarde die klopt, zoals bij het omzetten van een score naar een oordeel.
- ENANDEN geeft WAAR als alle voorwaarden kloppen, OF geeft WAAR als minstens één voorwaarde klopt en NIET draait WAAR en ONWAAR om.
- ALS.FOUTIFERRORALS.FOUT voert een formule uit en toont iets anders als die formule een foutmelding geeft, zoals =ALS.FOUT(B2/C2;0).
- SCHAKELENSWITCHSCHAKELEN vergelijkt één waarde met een lijst mogelijke waarden en geeft het resultaat dat bij de eerste overeenkomst hoort, zoals =SCHAKELEN(B2;"NL";"Nederland";"BE";"België";"Overig").
Zoeken en verwijzen
- VERT.ZOEKENVLOOKUPVERT.ZOEKEN zoekt een waarde op in de eerste kolom van een tabel en geeft een waarde uit dezelfde rij terug, bijvoorbeeld de prijs bij een productcode: =VERT.ZOEKEN(E2;$A$2:$C$50;3;ONWAAR).
- HORIZ.ZOEKENHLOOKUPHORIZ.ZOEKEN zoekt een waarde in de bovenste rij van een tabel en geeft een waarde uit dezelfde kolom terug, een paar rijen lager.
- X.ZOEKENXLOOKUPX.ZOEKEN zoekt een waarde in een kolom of rij en geeft het bijbehorende item uit een andere kolom of rij terug, bijvoorbeeld =X.ZOEKEN(E2;A2:A50;C2:C50).
- INDEXINDEXINDEX geeft de waarde op een bepaalde rij en kolom in een bereik, bijvoorbeeld =INDEX(B2:B20;5) voor de vijfde waarde.
- VERGELIJKENMATCHVERGELIJKEN zoekt een waarde in een rij of kolom en geeft de positie terug, dus niet de waarde zelf: =VERGELIJKEN("Utrecht";A2:A6;0) geeft bijvoorbeeld 4.
Tekst
- LINKSLEFTLINKS haalt de eerste tekens uit een tekst, RECHTS de laatste en DEEL een stuk uit het midden, bijvoorbeeld =LINKS(A2;4) voor de cijfers van de postcode 4331 AB.
- LENGTELENLENGTE telt hoeveel tekens er in een cel staan, inclusief spaties en leestekens: =LENGTE(A2) geeft 7 bij de postcode 4331 AB.
- VIND.SPECSEARCHVIND.SPEC zoekt een stukje tekst in een cel en geeft de positie waar het begint, bijvoorbeeld =VIND.SPEC("@";A2) voor de plek van het apenstaartje in een e-mailadres.
- Tekst samenvoegen in ExcelTekst uit meerdere cellen voeg je samen met het &-teken, zoals =A2&" "&B2 voor voornaam en achternaam in één cel.
- HOOFDLETTERSUPPERMet HOOFDLETTERS zet je tekst om in hoofdletters, met KLEINE.LETTERS in kleine letters en met BEGINLETTERS krijgt elk woord een hoofdletter aan het begin, bijvoorbeeld =HOOFDLETTERS(A2).
- SUBSTITUERENSUBSTITUTESUBSTITUEREN vervangt een stukje tekst door andere tekst, bijvoorbeeld =SUBSTITUEREN(A2;"-";"") om alle streepjes uit een code te halen.
- TEKST.VOORTEXTBEFORETEKST.VOOR geeft de tekst vóór een scheidingsteken en TEKST.NA de tekst erna, bijvoorbeeld =TEKST.VOOR(A2;" ") voor de voornaam en =TEKST.NA(A2;"@") voor het domein van een e-mailadres.
- SPATIES.WISSENTRIMSPATIES.WISSEN verwijdert alle spaties aan het begin en einde van een tekst en maakt van dubbele spaties tussen woorden één spatie, zoals =SPATIES.WISSEN(A2).
- TEKSTTEXTDe functie TEKST zet een getal of datum om in tekst met een notatie die jij kiest, bijvoorbeeld =TEKST(A2;"dd-mm-jjjj") of =TEKST(B2;"€ #.##0,00").
Afronden en statistiek
- AFRONDENROUNDAFRONDEN rondt een getal af op het aantal decimalen dat je opgeeft, zoals =AFRONDEN(B2;2) voor hele centen.
- GROOTSTELARGEGROOTSTE geeft de k-de hoogste waarde uit een bereik, zoals =GROOTSTE(B2:B50;2) voor de op een na hoogste.
- MEDIAANMEDIANMEDIAAN geeft het middelste getal van een reeks als je die van klein naar groot zet, zoals =MEDIAAN(B2:B50).
Datum en tijd
- DATUMDATEMet DATUM maak je een echte Excel-datum van drie losse getallen: een jaar, een maand en een dag, zoals =DATUM(2026;10;29).
- VANDAAGTODAYVANDAAG geeft de datum van vandaag en werkt zichzelf elke dag bij: =VANDAAG().
- DATUMVERSCHILDATEDIFDATUMVERSCHIL berekent hoeveel hele jaren, maanden of dagen er tussen twee datums zitten, zoals =DATUMVERSCHIL(B2;C2;"Y") voor het aantal jaren.
- NETTO.WERKDAGENNETWORKDAYSNETTO.WERKDAGEN telt hoeveel werkdagen (maandag tot en met vrijdag) er tussen twee datums zitten, zoals =NETTO.WERKDAGEN(A2;B2).
- ZELFDE.DAGEDATEZELFDE.DAG geeft de datum een aantal maanden later of eerder, op dezelfde dag van de maand, zoals =ZELFDE.DAG(A2;6) voor een half jaar later.
- WEEKDAGWEEKDAYWEEKDAG geeft de dag van de week als getal, bijvoorbeeld 1 voor maandag met =WEEKDAG(A2;2).
Moderne functies
- UNIEKUNIQUEUNIEK geeft een lijst waarin elke waarde maar één keer voorkomt, zoals =UNIEK(B2:B50) voor alle klantnamen zonder dubbelen.
- SORTERENSORTSORTEREN zet een bereik op volgorde met een formule, zoals =SORTEREN(A2:B20;2;-1) om op de tweede kolom van hoog naar laag te sorteren.
- FILTERFILTERFILTER haalt alle rijen uit een lijst die aan een voorwaarde voldoen, zoals =FILTER(A2:C20;B2:B20="Noord") voor alle verkopen in regio Noord.
- SOMPRODUCTSUMPRODUCTSOMPRODUCT vermenigvuldigt twee of meer bereiken rij voor rij en telt alle uitkomsten bij elkaar op, zoals =SOMPRODUCT(B2:B5;C2:C5) voor aantal maal prijs.
- REEKSSEQUENCEREEKS maakt een lijst met opeenvolgende getallen, zoals =REEKS(10) voor de getallen 1 tot en met 10 onder elkaar.
Tabellen en analyse
- Draaitabel maken in ExcelEen draaitabel vat een lange lijst in een paar klikken samen, zoals de totale omzet per regio of het aantal orders per maand.
- Voorwaardelijke opmaak in ExcelMet voorwaardelijke opmaak kleurt Excel cellen automatisch als ze aan een regel voldoen, bijvoorbeeld alle bedragen boven de 1000 in groen of alle verlopen datums in rood.
- Keuzelijst maken in ExcelEen keuzelijst is een pijltje in een cel waarmee je een waarde uit een vaste lijst kiest, zoals Open of Betaald, of een naam uit een lijst met medewerkers.
- Sorteren en filteren in ExcelMet sorteren zet je een lijst op volgorde en met filteren laat je alleen de rijen zien die je nodig hebt.
- Excel-tabel makenEen Excel-tabel maak je door in je lijst te klikken en op Ctrl + T te drukken, of via Opmaken als tabel op het tabblad Start.
- Dubbele waarden verwijderen in ExcelDubbele waarden verwijder je in Excel via het tabblad Gegevens en de knop Duplicaten verwijderen.