Jokertekens in Excel: zoeken met *, ? en ~

Excel kent drie tekens met een speciale betekenis in een voorwaarde:

• Het sterretje * staat voor een willekeurig aantal tekens, ook nul. "*koffie*" past op Koffiebonen, Zwarte koffie en Koffie.
• Het vraagteken ? staat voor precies één teken. "K??" past op K12 en KAS, maar niet op K1 of K123.
• De tilde ~ zet het jokerteken erachter uit. "~*" zoekt naar een echt sterretje.

Je kunt ze combineren. "NL-*" past op alles wat met NL- begint. "*.pdf" past op alles wat eindigt op .pdf. "??-*" past op alles dat begint met twee tekens en een streepje.

Jokertekens zijn niet hoofdlettergevoelig. "*koffie*" vindt dus ook KOFFIE en Koffie.

In alle functies met een voorwaarde kun je jokertekens gebruiken: AANTAL.ALS, AANTALLEN.ALS, SOM.ALS, SOMMEN.ALS, GEMIDDELDE.ALS en MAX.ALS.VOORWAARDEN.

• =AANTAL.ALS(A2:A100;"*koffie*") telt alle cellen met koffie erin
• =SOM.ALS(A2:A100;"NL-*";C2:C100) telt de bedragen op van alle codes die met NL- beginnen

Staat het zoekwoord in een cel, plak de sterretjes er dan met een &-teken omheen:

• =AANTAL.ALS(A2:A100;"*"&E1&"*")

Zo bouw je een simpel zoekvak. Typ een woord in E1 en de telling past zich meteen aan. Is E1 leeg, dan wordt de voorwaarde "**" en telt Excel alle cellen met tekst.

Ook bij zoekfuncties kun je zoeken op een deel van de tekst. Bij VERT.ZOEKEN werkt dat alleen met exact zoeken, dus met ONWAAR als laatste argument:

• =VERT.ZOEKEN("*"&E1&"*";A2:C100;3;ONWAAR)

X.ZOEKEN gebruikt jokertekens pas als je de vergelijkingsmodus op 2 zet:

• =X.ZOEKEN("*"&E1&"*";A2:A100;C2:C100;"Niet gevonden";2)

Zonder die 2 zoekt X.ZOEKEN naar een letterlijk sterretje. Bij VERGELIJKEN werkt het met 0 als zoektype.

Let op: een zoekfunctie geeft alleen de eerste rij die past. Zoek je op "Jansen" en staan er drie klanten met Jansen in de naam, dan krijg je alleen de bovenste. Maak je zoekterm dus zo precies mogelijk.

Soms staat er een sterretje of vraagteken in je gegevens, bijvoorbeeld in een productnaam als Hotel**** of in een vraag zoals Akkoord?. Zoek je daarop zonder iets extra's, dan ziet Excel het als jokerteken.

Zet er daarom een tilde voor. De tilde vind je op het toetsenbord meestal linksboven, vaak met Shift.

• =AANTAL.ALS(A2:A100;"*~**") telt cellen met minstens één sterretje erin
• =AANTAL.ALS(A2:A100;"*~?") telt cellen die eindigen op een vraagteken
• "~~" zoekt naar een tilde zelf

In het eerste voorbeeld staat een sterretje als jokerteken, dan ~* als echt sterretje en dan weer een jokerteken.

Jokertekens werken alleen in functies met een voorwaarde of een zoekwaarde. In een gewone vergelijking werken ze niet. =A2="*koffie*" geeft ONWAAR, ook als koffie in A2 staat, omdat Excel dan naar de letterlijke tekst met sterretjes zoekt.

Wil je in een ALS-formule weten of een cel een woord bevat, gebruik dan bijvoorbeeld:

• =ALS(AANTAL.ALS(A2;"*koffie*");"Ja";"Nee")
• =ALS(ISGETAL(VIND.SPEC("koffie";A2));"Ja";"Nee")

Jokertekens werken ook niet op getallen. "20*" vindt het getal 2026 niet, alleen tekst die met 20 begint. En ze werken alleen met is gelijk aan of niet gelijk aan, niet met groter dan of kleiner dan.