Procenten berekenen in Excel: aandeel, stijging en btw

Voor Excel is een percentage gewoon een getal. 21% is 0,21 en 100% is 1. Typ je 21% in een cel, dan slaat Excel 0,21 op en laat het 21% zien.

Daarom hoef je bijna nooit met 100 te vermenigvuldigen. Je deelt het deel door het geheel, bijvoorbeeld =B2/B10, en zet de cel daarna in de procentnotatie. Dat doe je op het tabblad Start met de knop % in de groep Getal, of met Ctrl + Shift + %. Met de knoppen voor meer of minder decimalen ernaast bepaal je hoe precies het percentage wordt getoond.

Zie je 0,25 in plaats van 25%? Dan klopt je berekening wel, alleen de notatie nog niet. Vermenigvuldig dan niet met 100, maar pas alleen de notatie aan.

Wil je weten welk deel van de omzet elke regio levert, dan deel je de omzet van de regio door het totaal:

• =B2/$B$6

Het totaal staat in B6 en moet bij het doortrekken op zijn plek blijven. Daarom staat er een dollarteken voor, anders schuift de verwijzing mee naar B7, B8 en zo verder. Druk op F4 terwijl je in de verwijzing staat om de dollartekens snel te zetten.

Tel je de percentages van alle regio's op, dan kom je op 100% uit. Kom je daar niet op, dan mist er waarschijnlijk een rij in het totaal of tel je het totaal zelf mee.

Het verschil in procenten bereken je door het verschil te delen door de oude waarde:

• =(C2-B2)/B2

Hier staat de oude waarde in B2 en de nieuwe in C2. Is de uitkomst positief, dan is het een stijging. Een negatieve uitkomst betekent een daling. Een kortere schrijfwijze met hetzelfde resultaat is =C2/B2-1.

Let op de haakjes. Zonder haakjes rekent Excel eerst B2/B2 uit en klopt de uitkomst niet. Is de oude waarde 0, dan krijg je #DEEL/0!. Je kunt niet in procenten groeien vanaf niets. Vang dat af met =ALS.FOUT((C2-B2)/B2;"nieuw").

Wil je een bedrag met een percentage verhogen of verlagen, dan vermenigvuldig je met 1 plus of min dat percentage:

• 10% erbij: =B2*(1+10%) of =B2*1,1
• 15% korting: =B2*(1-15%) of =B2*0,85
• alleen het percentage zelf, bijvoorbeeld 15% van het bedrag: =B2*15%

Zet het percentage liever in een aparte cel, zoals E1, en verwijs ernaar met =B2*(1-$E$1). Verandert de korting, dan pas je alleen E1 aan en rekent alles opnieuw.

In de Nederlandse Excel typ je een kommagetal in een formule met een komma, dus 1,1 en niet 1.1.

Met het hoge tarief van 21% werk je zo:

• van exclusief naar inclusief: =B2*1,21
• van inclusief naar exclusief: =B2/1,21
• het btw-bedrag uit een bedrag inclusief btw: =B2-B2/1,21

Een veelgemaakte fout is =B2*0,79 om de btw eraf te halen. Dat klopt niet, want de 21% is berekend over het bedrag zonder btw. € 121 inclusief btw is € 100 exclusief, terwijl 121 x 0,79 maar 95,59 geeft.

Voor het lage tarief van 9% gebruik je 1,09 in plaats van 1,21. Zet het tarief het liefst in een eigen cel, dan kun je met =B2/(1+$F$1) beide tarieven aan.