De functie ALS.FOUT in Excel: foutmeldingen netjes afvangen

Je zet je bestaande formule als eerste argument in ALS.FOUT. Als tweede argument geef je op wat er moet verschijnen als het misgaat.

• =ALS.FOUT(B2/C2;0) toont 0 als C2 leeg of 0 is
• =ALS.FOUT(VERT.ZOEKEN(D2;A2:B50;2;ONWAAR);"Niet gevonden") toont een tekst als de code niet bestaat

Gaat alles goed, dan zie je gewoon de uitkomst van de formule. ALS.FOUT doet dan niets.

ALS.FOUT vangt alle foutmeldingen af: #N/B, #DEEL/0!, #WAARDE!, #VERW!, #NAAM?, #GETAL! en #LEEG!. Dat is handig, maar ook een risico. Een typfout in een functienaam verdwijnt dan net zo goed uit beeld als een zoekwaarde die echt niet bestaat.

De bekendste toepassing is een zoekformule. Bestaat de zoekwaarde niet, dan geeft VERT.ZOEKEN #N/B. Met ALS.FOUT maak je daar een duidelijke melding van:

• =ALS.FOUT(VERT.ZOEKEN(D2;$A$2:$C$200;3;ONWAAR);"Onbekende code")

Werk je met X.ZOEKEN, dan heb je ALS.FOUT meestal niet nodig. X.ZOEKEN heeft een eigen argument voor als er niets gevonden wordt:

• =X.ZOEKEN(D2;A2:A200;C2:C200;"Onbekende code")

Dat is netter, omdat X.ZOEKEN dan alleen het niet-gevonden-geval afvangt. Andere fouten, zoals een verkeerd bereik, blijven zichtbaar.

Deel je door een lege cel of door 0, dan krijg je #DEEL/0!. Dat zie je vaak bij een gemiddelde prijs per stuk, een percentage of een groei ten opzichte van vorig jaar.

• =ALS.FOUT(B2/C2;0) toont 0
• =ALS.FOUT(B2/C2;"") laat de cel leeg
• =ALS.FOUT(B2/C2;"n.v.t.") toont een tekst

Kies bewust. Een 0 telt mee in een gemiddelde en kan het dus omlaag trekken. Een lege tekst "" slaan SOM en GEMIDDELDE over, maar een gewone optelling zoals =D2+D3 geeft dan #WAARDE!.

Wil je alleen delen door nul afvangen, dan kan het ook preciezer: =ALS(C2=0;0;B2/C2). Andere fouten blijven dan wel zichtbaar.

ALS.NB werkt hetzelfde als ALS.FOUT, maar vangt alleen #N/B af. Dat is de fout die een zoekfunctie geeft als iets niet gevonden wordt.

• =ALS.NB(VERT.ZOEKEN(D2;A2:B50;2;ONWAAR);"Niet gevonden")

Het voordeel is dat echte fouten zichtbaar blijven. Heb je bijvoorbeeld kolom 5 gevraagd terwijl de tabel er maar drie heeft, dan zie je met ALS.NB gewoon #VERW!. Met ALS.FOUT krijg je dan Niet gevonden, en ga je op zoek naar een probleem dat er niet is.

Gebruik bij zoekformules dus liever ALS.NB of het eigen argument van X.ZOEKEN. Bewaar ALS.FOUT voor situaties waarin elke fout dezelfde betekenis heeft, zoals delen door nul.

ALS.FOUT maakt een werkblad rustig, maar het lost niets op. Een fout betekent meestal dat er iets niet klopt. Zoek daarom eerst uit waar de fout vandaan komt, en gebruik ALS.FOUT pas als de fout echt verwacht en onschuldig is.

Een paar vuistregels:

• Zet niet automatisch om elke formule een ALS.FOUT, want dan zie je echte fouten niet meer
• Vang een fout zo dicht mogelijk bij de bron af, dus om het deel dat fout kan gaan
• Kies een melding die zegt wat er aan de hand is, zoals "Code onbekend", in plaats van een lege cel
• Controleer een nieuwe formule eerst zonder ALS.FOUT en voeg het daarna pas toe

Zo blijft je werkblad netjes en merk je toch op tijd als er iets misgaat.