Rijen en kolommen omdraaien in Excel (transponeren)

Zo zet je een rij om naar een kolom, of een hele tabel op zijn kant:

• Selecteer het bereik dat je wilt omdraaien, inclusief de kopjes
• Kopieer het met Ctrl + C. Knippen met Ctrl + X werkt hier niet
• Klik op een lege cel buiten het originele bereik. Dat wordt de linkerbovenhoek van het resultaat
• Klik op het tabblad Start op het pijltje onder Plakken en kies Transponeren

Wat eerst in rij 1 stond, staat nu in de eerste kolom van het nieuwe bereik. Een tabel van 3 rijen en 5 kolommen wordt een tabel van 5 rijen en 3 kolommen.

Via het venster gaat het ook: druk op Ctrl + Alt + V voor Plakken speciaal, vink Transponeren aan en klik op OK. Ben je tevreden, dan kun je het origineel verwijderen.

Plakken speciaal maakt een losse kopie. Pas je later iets aan in het origineel, dan verandert de omgedraaide versie niet mee.

De opmaak gaat mee, zoals vet, kleuren en de getalnotatie. Formules gaan ook mee, maar Excel past de celverwijzingen erin aan. Een formule die naar de cel links ervan verwees, wijst na het omdraaien vaak naar een cel erboven. Dan krijg je verkeerde uitkomsten of #VERW!.

Wil je alleen de uitkomsten, zonder formules? Kies dan in het venster Plakken speciaal voor Waarden en vink daarnaast Transponeren aan. Je krijgt dan de getallen zoals ze er nu staan.

Voor een tabel die je één keer wilt omdraaien, is Plakken speciaal het snelst. Moet de omgedraaide versie bijgewerkt blijven, gebruik dan de functie.

Met de functie TRANSPONEREN blijft de omgedraaide tabel gekoppeld aan het origineel. Typ in één lege cel:

=TRANSPONEREN(A1:D3)

In Excel 365 en Excel 2021 loopt de uitkomst vanzelf over naar de cellen rechts en eronder. Verander je een getal in A1:D3, dan verandert het mee in de omgedraaide versie.

Zorg voor genoeg lege ruimte. Een bereik van 3 rijen en 4 kolommen heeft 4 rijen en 3 kolommen nodig. Staat daar al iets, dan krijg je #OVERLOOP!. Maak de cellen leeg en de fout verdwijnt.

Eén cel uit het resultaat los aanpassen kan niet. Je past de bron aan, of je zet het resultaat om naar vaste waarden met Kopiëren en Plakken speciaal.

In Excel 2019 en ouder selecteer je eerst een bereik met precies de goede afmetingen. Daarna typ je de formule en sluit je af met Ctrl + Shift + Enter.

De functie neemt alleen de waarden mee, geen opmaak. Datums verschijnen daardoor eerst als getal, zoals 46325. Geef het resultaat zelf een datumnotatie of een euronotatie. Die notatie blijft staan als de gegevens veranderen.

Lege cellen in de bron worden in het resultaat een 0. Wil je dat lege cellen leeg blijven, zet dan ALS binnen TRANSPONEREN:

=TRANSPONEREN(ALS(A1:D3="";"";A1:D3))

De ALS-functie maakt van elke lege cel een lege tekst, en die laat TRANSPONEREN gewoon leeg zien.

Komen er rijen of kolommen bij in de bron, dan moet je het bereik in de formule groter maken. Neem het bereik daarom ruim, of zet de bron in een Excel-tabel en verwijs naar de tabel. Een tabel groeit vanzelf mee.

TRANSPONEREN werkt ook met de uitkomst van andere functies. Zo maak je snel kopjes voor een overzicht:

• =TRANSPONEREN(UNIEK(B2:B100)) zet elke regio één keer naast elkaar in een rij
• =TRANSPONEREN(SORTEREN(A2:A20)) zet een lijst met namen op alfabet in een rij, handig als kolomkoppen voor een rooster

Daaronder haal je met SOM.ALS of AANTAL.ALS per kolom de cijfers op.

Soms hoef je de gegevens helemaal niet om te draaien. Wil je in een grafiek alleen rijen en kolommen wisselen, klik dan op de grafiek en kies op het tabblad Grafiekontwerp de knop die rijen en kolommen wisselt (in de Engelse Excel: Switch Row/Column). En zoek je in een tabel die op zijn kant ligt, dan gebruik je HORIZ.ZOEKEN of X.ZOEKEN, zonder iets om te draaien.